بهرام بیضایی، یکی از بزرگترین نامهای تاریخ هنر ایران، در روز تولد هشتاد و هفت سالگیاش در آمریکا چشم از جهان فروبست.
او که زاده پنجم دیماه ۱۳۱۷ در تهران بود، پس از سالها فعالیت در عرصههای گوناگون سینما، تئاتر و پژوهش، بر اثر بیماری سرطان درگذشت. خبر درگذشت این هنرمند برجسته توسط دانشگاه استنفورد، محل فعالیت علمی او در سالهای اخیر، تأیید شد.
بیضایی نهتنها کارگردان، بلکه نمایشنامهنویس، فیلمنامهنویس و پژوهشگری بود که با نگاه ژرف به تاریخ، اسطورهها و هویت ایرانی، آثارش را به بخشی جداییناپذیر از فرهنگ معاصر بدل کرد. او بیش از شش دهه در عرصه هنر فعال بود و در این مدت، هم در مقام خالق آثار نمایشی و سینمایی و هم بهعنوان پژوهشگر و نویسنده، نقشی بیبدیل ایفا کرد.
در سینما، فیلمهایی چون «رگبار»، «چریکه تارا»، «مرگ یزدگرد»، «باشو غریبه کوچک»، «شاید وقتی دیگر»، «مسافران»، «سگکشی» و «وقتی همه خوابیم» از مهمترین ساختههای او هستند؛ آثاری که هر یک بهنوعی زبان و بیان سینمای ایران را دگرگون کردند. در تئاتر نیز نمایشنامههایی مانند «پهلوان اکبر میمیرد»، «مرگ یزدگرد»، «هشتمین سفر سندباد» و «کارنامه بندار بیدخش» جایگاه ویژهای در تاریخ نمایش ایران دارند.
بیضایی با وجود آنکه در سالهای اخیر کمتر به تولید آثار تازه پرداخت، همواره بهعنوان هنرمندی مستقل، اندیشمند و اثرگذار شناخته میشد. میراث او نهتنها در قالب فیلمها و نمایشنامهها، بلکه در اندیشه و پژوهشهایش باقی خواهد ماند و نسلهای آینده همچنان از آثار و نگاه او الهام خواهند گرفت.
درگذشت بهرام بیضایی پایانی بر زندگی فردی است که هنر ایران را غنیتر کرد و با آثارش نشان داد چگونه میتوان تاریخ و اسطوره را به زبان امروز بازآفرینی کرد. یاد و نام او در حافظه فرهنگی ایران ماندگار خواهد بود.
