از نگارش پنج خط اول فیلمنامه که یک ماه طول کشید تا ساخت دستی دکور بانک اسپانیا در ۱۸۰ روز و فیلمبرداری صحنهی زمستانی در گرمای ۴۰ درجهی تایلند؛ نگاهی به پشت صحنهی یکی از پربینندهترین سریالهای تاریخ نتفلیکس.
سریال Money Heist یکی از موفقترین و پربینندهترین آثار تاریخ نتفلیکس محسوب میشود که توانسته مخاطبان بیشماری را در سراسر جهان عاشق خود کند. این درام اسپانیایی که در اواخر سال ۲۰۱۷ توسط نتفلیکس خریداری شد، رکوردهای بینندگان را جابهجا کرد و در سال ۲۰۲۰ به رتبهی اول پربینندهترین سریالهای این پلتفرم رسید. طبق گزارش نتفلیکس، فصل چهارم این مجموعه ۶۵ میلیون بار تماشا شد که حتی از موفقیتهایی مثل مستند Tiger King نیز فراتر رفت. در ادامه، نگاهی داریم به حقایق و نکات جالبی که شاید دربارهی این سریال ندانید.
۱. خاستگاه سریال و خرید آن توسط نتفلیکس
Money Heist که با نام اصلی La Casa de Papel هم شناخته میشود، ابتدا از شبکهی تلویزیونی اسپانیایی «آنتنا ۳» پخش شد. اگرچه شروع خوبی داشت، اما فصل دوم با کاهش بینندگان روبهرو شد و شکستی تجاری محسوب میشد. این موضوع باعث شد بازیگران با سریال خداحافظی کنند و حتی دورهای از سوگواری را تجربه کنند، چون فکر میکردند کار این مجموعه تمام شده است. اما نتفلیکس حق پخش سریال را خرید، آن را به قسمتهای کوتاهتر در دو فصل تقسیم کرد و در کاتالوگ بینالمللی خود قرار داد. با وجود اینکه هیچ کمپین بازاریابی اختصاصی برای آن راهاندازی نشد، در عرض چهار ماه پس از اضافه شدن به پلتفرم، به پربینندهترین سریال غیرانگلیسیزبان نتفلیکس تبدیل شد. میگل هران، بازیگر نقش ریو، در مصاحبهای با جیکیو تعریف کرده که یک بار در حین رانندگی و طی ۴۵ دقیقه، تعداد دنبالکنندگان اینستاگرامش از ۵۰ هزار به یک میلیون نفر رسید و همانجا متوجه محبوبیت انفجاری سریال شد.
۲. فرایند نگارش متفاوت سریال
یکی از نکات جالب دربارهی Money Heist این است که نگارش پنج خط اول فیلمنامهی قسمت ابتدایی، یک ماه کامل طول کشید. دلیلش این بود که نویسندگان ابتدا میخواستند پروفسور یا مسکو را بهعنوان راوی انتخاب کنند، اما وقتی این ایده درست به نظر نرسید، تصمیم گرفتند شخصیت توکیو را وارد داستان کنند و او را بهعنوان یک راوی غیرقابلاعتماد معرفی کنند؛ تصمیمی که در نهایت روند داستان را بهتر کرد. همچنین سازندگان در حین فیلمبرداری مشغول نوشتن فیلمنامه بودند، برخلاف اکثر سریالها که ابتدا کل فیلمنامه نوشته و سپس فیلمبرداری میشود. این کار برای انعطافپذیری بیشتر انجام میشد تا نویسندگان بر اساس نتایجی که در حین فیلمبرداری میبینند، نیازهای داستان را بهتر درک کنند. برای مثال، صحنهی عملیات خوک در فصل ۳ که مارسی در آن فاش میکند فعال حقوق حیوانات است، ابتدا فقط برای افزودن کمی کمدی اضافه شده بود، اما در ادامه به پایه و اساس شخصیتپردازی مارسی تبدیل شد. نقطهضعف این روش این است که بازیگران اغلب فیلمنامهها را در آخرین لحظه دریافت میکنند و گاهی فرصت تمرین با کارگردان را ندارند؛ در نتیجه، عوامل صحنه ویدیوهایی برای بازیگران میفرستند تا نشان دهند صحنه چگونه باید به نظر برسد.
۳. خاستگاه اسم رمز اعضای گروه و ماسکها
اسم رمز اعضای گروه سرقت که بر اساس نام شهرها انتخاب شدهاند، با الهام از تیشرتی با نام توکیو که الکس پینا، خالق سریال، یک روز پوشیده بود به ذهن رسید. کارگردان خسوس کولمنار نگاهی به تیشرت الکس انداخت و فکر کرد: «این نامی عالی است. شخصیت اصلی باید توکیو نامیده شود.» او در عرض ۱۵ دقیقه نام بقیهی شخصیتها مانند برلین، مسکو، دنور و غیره را انتخاب کرد. ماسکهای سرقت هم از تصویر سالوادور دالی، نقاش سوررئالیست مشهور اسپانیایی، استفاده میکنند؛ کسی که به ریسکپذیری و لذت بردن از توجهی که به خود جلب میکرد شهرت داشت؛ ویژگیهایی که به کارهای گروه Money Heist شباهت دارد.
۴. الهام از فیلمهای The Silence of the Lambs و Léon: The Professional
وقتی ایتسیار ایتونیو برای بازی در نقش بازرس راکل موریو انتخاب شد، از شخصیت کلاریس استارلینگ در فیلم The Silence of the Lambs الهام گرفت؛ یک دانشجوی افبیآی با زندگی خانوادگی آشفته که نسبت به یک جنایتکار احساس همدردی پیدا میکند. در سوی دیگر، شخصیت توکیو، از جمله مدل مو و سبک لباس پوشیدنش، از شخصیت ماتیلدا در فیلم Léon: The Professional الهام گرفته شده است.
۵. لباسها و آهنگ معروف گروه
در مجموع پنج فصل، بیش از ۶۰۰ لباس سرهمی قرمز توسط بازیگران استفاده شد. اگر این تعداد زیاد به نظر میرسد، به این دلیل است که برخی صحنهها نیاز به ۸ تا ۱۰ نسخه از یک لباس برای شخصیتها داشتند، زیرا لباس سرهمی در ابتدا تمیز بود، اما بسته به اتفاقات، نیاز به اضافه کردن خاک، گرد و غبار و خون روی آن وجود داشت. دربارهی رنگ قرمز این لباس نمادین، عبدون آلکانیز، مدیر هنری سریال، گفته که قرمز انتخاب شد چون نماد اضطراب و اشتیاق است و در برابر صحنههای تاریک که عمدتاً با رنگهای فرعی پر شده بودند، برجستهتر دیده میشد و تضاد بیشتری ایجاد میکرد. آهنگ محلی ایتالیایی Bella Ciao که برای نشان دادن مبارزهی گروه برای آزادی استفاده میشود، در اصل سرودی بود که ضد فاشیستهای ایتالیایی در طول جنگ جهانی دوم از آن استفاده میکردند. ریشههای این آهنگ به اواخر قرن نوزدهم برمیگردد که برای اولین بار توسط کارگرانی که به شرایط کاری سخت در شمال ایتالیا اعتراض داشتند، خوانده شد. این آهنگ زمانی به سریال اضافه شد که یکی از نویسندگان آن را برای انگیزه گرفتن گوش داد و سپس از ضربآهنگ، متن و نتهای آن الهام گرفت.
۶. شهرت سریال و چالشهای فیلمبرداری
شهرت Money Heist برای بازیگران و عوامل تولید زمانی به اوج رسید که فیلمبرداری فصل سوم آغاز شد. این موضوع گاهی چالشبرانگیز میشد، چون طرفداران مدام در صحنههای فیلمبرداری حاضر میشدند. طبق گفتهی پدرو آلونسو که نقش برلین را بازی میکند، آنها قصد داشتند در میدان دومو در ایتالیا فیلمبرداری کنند، اما مجبور شدند کار را متوقف کنند چون ۴۰۰۰ نفر از قبل در آنجا جمع شده بودند. با این حال، جنبهی مثبت ماجرا این بود که نتفلیکس اکنون از سریال حمایت میکرد و بودجهی بیشتری اختصاص داده بود؛ این یعنی آنها میتوانستند به جای استفاده از پردههای سبز، در مکانهای واقعی فیلمبرداری کنند. فصلهای اول و دوم هرگز از مادرید اسپانیا خارج نشدند، هرچند ظاهرشان طور دیگری نشان میداد! در مقایسه، در فصل سوم توانستند در یک جزیرهی خصوصی و دیگر مکانهای سراسر جهان فیلمبرداری کنند.
۷. پیچیدهترین صحنههای سریال
صحنههای غواصی و ریختن پول از آسمان، دو مورد از پیچیدهترین صحنهها در کل سریال بودند. صحنهی ریختن پول در مرکز شهر مادرید فیلمبرداری شد و صدها بازیگر سیاهلشکر را درگیر کرد. متأسفانه این بخش با مشکلات زیادی روبهرو بود و برای هر برداشت موفق، آنها مجبور بودند تمام پولهای تقلبی را جمع کنند و دوباره از اول شروع کنند. علاوه بر این، تمام این تأخیرها باعث شد مهلت زمانی که تیم سازنده با تبلیغکنندگان برای پوشاندن تابلوهایشان در مرکز شهر با پردههای سبز توافق کرده بود از دست برود، اما خوشبختانه آنها زمان بیشتری گرفتند و توانستند آن صحنه را فیلمبرداری کنند. از سوی دیگر، صحنهی غواصی که شامل غرق کردن یک ست کامل در یک استخر در استودیوهای پینوود برای شبیهسازی سیلزدگی خزانه بود، تجربهی یادگیری بسیار بزرگی محسوب میشد. ظاهر شمشهای طلا که از فوم ساخته شده بودند، به دلیل فشار آب تغییر میکرد؛ یعنی هر شمش (که بیش از ۱۰۰۰ عدد بودند) باید در هر برداشت بهصورت دیجیتالی اصلاح میشد. اما صحنهای که برای بازیگران بیشترین سختی را داشت، زمانی بود که گروه از ضرابخانهی سلطنتی اسپانیا فرار کرده و وارد آبهای بینالمللی میشوند. در حالی که با پوشیدن لباسهای زمستانی صحنه بسیار سرد به نظر میرسید، در واقعیت این صحنه در دمای بالای ۴۰ درجهی سانتیگراد در تایلند فیلمبرداری شد. رطوبت بالا هم وجود داشت و فیلمبرداری روی یک قایق در حال حرکت اصلاً آسان نبود؛ بهطوری که تعدادی از بازیگران نزدیک بود از هوش بروند و دچار گرمازدگی شوند.
۸. واقعگرایی سریال در زمینهی سرقت
درست مانند آنچه در سریال میبینیم، اگر سرقتی رخ دهد، خزانهی طلا در بانک اسپانیا غرق آب میشود. به همین دلیل، تیم سازنده مجبور شد از یک مهندس نیروی دریایی کمک بگیرد تا طرحی طراحی کند که در دنیای واقعی نیز کارآمد باشد. اگر این میزان از واقعگرایی کافی نیست، تیم از یک کارگاه جواهرسازی خواست به آنها آموزش دهد چگونه طلا را به روش سنتی ذوب کنند. همانطور که در سریال میبینیم، بانک اسپانیا دارای کورههای واقعی ریختهگری است. زمانی که تیم راه عملی برای ذوب کردن طلا پیدا کرد، از جواهرسازان پرسید چگونه میتوان آن را حمل کرد و همین موضوع منجر به ایدهی تبدیل طلا به تکههای کوچک شد. البته در حین فیلمبرداری از طلای واقعی استفاده نکردند و به جای آن برنج به کار بردند. افرادی که در سریال مشغول ذوب کردن هستند نیز حرفهای بودند.
۹. حضور نیمار در سریال
ستارهی فوتبال برزیل، نیمار، طرفدار بزرگ Money Heist بود و با بازی در نقش یک راهب، حضور کوتاهی در آن داشت. نیمار در توییتی که حضور خود در سریال را به اشتراک گذاشت، نوشت: «من توانستم رویای خود را محقق کنم و بخشی از سریال محبوبم باشم.»
۱۰. سختیهای بازیگران در سر صحنه
در روزهایی که صحنهی زایمان بازرس آلیشیا سیرا فیلمبرداری میشد، نایوا نیمری هشت ساعت جیغ میکشید. نوزاد تازهمتولدشدهای که در سریال استفاده شد نیز یک عروسک ساختهشده از سیلیکون بود که میتوانست چشمها، ابروها، پلکها و دهانش را حرکت دهد و حتی نفس بکشد. به دلیل شدت صحنههای مربوط به استکهلم در فصل ۵، استر آسبو تصمیم گرفت با انجام تمریناتی که حرکات مشابه را شبیهسازی میکرد، از نظر بدنی آماده شود. برای مثال، صحنهای وجود دارد که استکهلم از یک دریچهی تهویه بالا میرود که فضایی کوچک و کلاستروفوبیک است. برای کمک به آمادگی برای این صحنه، استر تمرینی به نام «خرس» انجام میداد که شامل راه رفتن روی زانوها بود. این یعنی وقتی به صحنهی فیلمبرداری میرسید، میدانست بدنش میتواند آن حرکت را انجام دهد و به آن عادت کرده است. او همچنین مجبور بود از یک دوربین روی بدن استفاده کند تا آن صحنههای دید اولشخص را که استکهلم در آن تحت تأثیر مواد است فیلمبرداری کند. به گفتهی استر، این کار شامل استفاده از یک مهار بزرگ بود که برای روزها جای کبودی روی بدنش باقی میگذاشت، اما او از انجام آن لذت میبرد.
۱۱. طراحی دستی دکور بانک اسپانیا
بیش از ۱۸۰ روز کار توسط بیش از ۵۰ نفر شامل سازندگان، مجسمهسازان، آهنگران، طراحان، نجاران و نقاشان، صرف ساخت موزهی طلا، اتاق ضیافت و سقف قاببندیشدهی بانک اسپانیا شد. از میزها گرفته تا رویههای نقاشیشده و نقاشیها، همه چیز توسط تیم بهصورت دستی ساخته شد. اگرچه کل دکور صحنه تنها برای یک سکانس در حالت طبیعی خود دیده شد که معادل مجموعاً یک دقیقه و ۳۰ ثانیه بود، اما همگی در یک صحنهی انفجار تکبرداشته تخریب شدند. موزه و اتاق ضیافت بانک اسپانیا ۱۸۰ روز زمان برای ساخت نیاز داشتند، اما تمام دکور در یک صحنهی انفجار از بین رفت. به گفتهی مدیر تولید سریال، ناچو فرناندز، تقریباً هر چیزی که در Money Heist میبینید یک جلوهی واقعی و عملی است، زیرا از جلوههای ویژهی کامپیوتری بسیار کمی استفاده شده است. یک نمونهی باورنکردنی از این موضوع، صحنههای آبگرفتگی است که در آن واقعاً صحنه را با چهار اینچ آب پر کردند.
۱۲. سبک خاص بازیگری آلوارو مورته و پایانبندی سریال
آلوارو مورته برای فرو رفتن در نقش خود به موسیقی، بهویژه آهنگ A Night in Tunisia اثر دیزی گیلیسپی گوش میداد. او همچنین یک آیین خاص برای لباس پوشیدن بهعنوان پروفسور داشت و ویژگیهای رفتاری خاصی مثل طرز ایستادن، نحوهی اشاره کردن و نحوهی تنظیم عینک خود را برای بازی در این نقش توسعه داد. فیلمنامهنویسان تا آخرین روز و آخرین ساعت فیلمبرداری نمیدانستند که سریال چگونه به پایان خواهد رسید. خوشبختانه، آنها لحظهای الهامبخش داشتند که ایدهی طلای برنجی به ذهنشان رسید و نتیجهی آن، یکی از بزرگترین غافلگیریهای داستانی بود که در Money Heist دیدهایم.
سخن پایانی
بازیگران معتقدند که موفقیت Money Heist به دلیل عشق مردم نسبت به شخصیتهاست. این سریال دارای قلب و اشتیاق است و در کنار آن، شخصیتها قدرتمند و از نظر احساسی غنی هستند. به همین دلیل است که شما طرفدار آنها میشوید، با وجود اینکه میبینید کارهای بد انجام میدهند، اشتباه میکنند یا احمقانه رفتار میکنند. همهی آنها ویژگیهایی دارند که میتوانید با آنها همذاتپنداری کنید. برای بازیگران، Money Heist هرگز به پایان نرسید و این سریال برای همیشه با آنها باقی خواهد ماند. این مجموعه هرگز توسط طرفداران فراموش نخواهد شد؛ ما هم عاشق خود سرقت و هم عاشق شخصیتهایی شدیم که در نهایت، انسانهای رمانتیکی بودند که سعی میکردند ناممکن را ممکن کنند.




























