در تازهترین گزارشهای منتشرشده، پیشبینی شده است که تا سال ۲۰۲۶ فناوری هوش مصنوعی نزدیک به یکپنجم کل بازار جهانی DRAM را در اختیار خواهد گرفت.
این تحول نشان میدهد که مسیر رشد هوش مصنوعی دیگر تنها به قدرت پردازش خام وابسته نیست و مرحله بعدی توسعه آن بیش از هر چیز بر ظرفیت ذخیرهسازی و هزینههای مربوط به پردازش استنتاجی متمرکز خواهد شد.
رشد سریع هوش مصنوعی علاوه بر فرصتهای بزرگ، چالشهای جدی نیز به همراه دارد. یکی از مهمترین پیامدهای این روند، کمبود جهانی حافظه است؛ مشکلی که باعث افزایش قیمت بسیاری از تجهیزات الکترونیکی شده و فشار قابل توجهی بر بازار وارد کرده است. تحلیلگران برآورد میکنند که مصرف جهانی حافظه پرسرعت ابری میتواند از مرز سه اگزابایت فراتر رود؛ رقمی معادل یک میلیارد گیگابایت. تنها سرویسهایی مانند Gemini، Bedroc و ChatGPT هر کدام حدود ۷۵۰ پتابایت حافظه مصرف میکنند و با در نظر گرفتن افزونگی و حاشیههای ایمنی، این میزان عملاً دو برابر میشود.
در کنار این حجم عظیم مصرف، شرکتهای بزرگ فناوری مانند Meta و Apple و همچنین برخی کمپانیهای چینی نیز سهم قابل توجهی دارند و حدود ۸۰۰ پتابایت حافظه برای سرویسهای ابری اختصاصی خود مصرف میکنند. علاوه بر آن، آموزش مدلهای نسل بعدی هوش مصنوعی نیازمند دستکم ۵۰۰ پتابایت حافظه خواهد بود. این ارقام نشان میدهد که آینده هوش مصنوعی بیش از هر زمان دیگری به ظرفیت ذخیرهسازی وابسته است.
از سوی دیگر، نوع حافظه نیز اهمیت ویژهای پیدا کرده است. حافظههای HBM و GDDR7 به دلیل توان بالای ذخیرهسازی و سرعت پردازش، به گزینههای اصلی برای مدلهای هوش مصنوعی تبدیل شدهاند. برای درک بهتر تفاوتها، هر یک گیگابایت حافظه HBM معادل هزینه چهار گیگابایت DRAM استاندارد است و یک گیگابایت GDDR7 نیز برابر با هزینه ۱.۷ گیگابایت DRAM معمولی محاسبه میشود. همین تفاوتها باعث شده تقاضا برای این نوع حافظهها بهطور چشمگیری افزایش یابد.
پیامد مستقیم این روند، افزایش قیمت کارتهای گرافیکی در سال ۲۰۲۶ خواهد بود. گزارشها حاکی از آن است که شرکت انویدیا قصد دارد عرضه کارتهای سری RTX 50 را تا ۵۰ درصد کاهش دهد و حتی برنامه تولید مدل سوپر را لغو کند. این تصمیم نشاندهنده فشار شدید بازار حافظه بر تولیدکنندگان سختافزار است.
در نهایت، تقاضای روزافزون برای DRAM توسط هوش مصنوعی همچنان ادامه دارد. در همین حال، شرکت Micron که یکی از بزرگترین تولیدکنندگان حافظه مصرفی محسوب میشود، اعلام کرده تمرکز خود را از بازار مصرفکنندگان به بخش سازمانی منتقل خواهد کرد. این تغییر جهت نشان میدهد که آینده بازار حافظه بیش از پیش تحت تأثیر نیازهای عظیم هوش مصنوعی قرار خواهد گرفت و مسیر تازهای برای صنعت فناوری رقم خواهد زد.
