تنها چند روز پس از اعلام جنجالی سونی مبنی بر توقف تولید دیسک‌های فیزیکی از سال ۲۰۲۸، حالا نوبت به مایکروسافت رسیده تا با خبری تازه، معادلات را در حوزه‌ی رسانه‌های فیزیکی به هم بزند. تام وارن، خبرنگار معروف و آشنا به دنیای تکنولوژی، تأیید کرده که ایکس‌باکس در حال آزمایش قابلیتی است که می‌تواند بازی‌های فیزیکی را به نسخه‌های دیجیتال تبدیل کند؛ اقدامی که شاید بتوان آن را پاسخی هوشمندانه به موج دیجیتالی‌شدن صنعت بازی تفسیر کرد.

این قابلیت که با نام رمز enable Disc2Digital در اپلیکیشن ایکس‌باکس روی رایانه‌های شخصی شناسایی شده بود، حالا وارد فاز آزمایشی شده است. طبق گزارش وارن، این ویژگی به کاربران اجازه می‌دهد با قرار دادن دیسک فیزیکی در کنسول، یک لایسنس دیجیتال برای آن بازی دریافت کنند و دیگر نیازی به استفاده از دیسک برای اجرای بازی نداشته باشند. اما نکته‌ی مهم اینجاست که این قابلیت صرفاً برای دیسک‌های ایکس‌باکس وان و ایکس‌باکس سری ایکس/اس در نظر گرفته شده و خبری از پشتیبانی از بازی‌های ایکس‌باکس ۳۶۰ نیست.

مکانیسم عملکرد این قابلیت ساده اما هوشمندانه طراحی شده؛ زمانی که دیسک بازی را وارد کنسول می‌کنید، کنسول اجازه‌ی اجرای دیجیتالی آن را به اکانت فعال شما اعطا می‌کند. اما این اجازه، مختص همان دیسک فیزیکی و همان اکانت است و نمی‌توان با وارد کردن کد، بازی را به اکانت دیگری منتقل کرد. این یعنی کاربران نمی‌توانند یک دیسک را به چند نفر بدهند تا هرکدام نسخه‌ی دیجیتال آن را دریافت کنند؛ سیاستی که احتمالاً برای جلوگیری از سوءاستفاده و حفظ حقوق ناشران طراحی شده است.

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های این قابلیت، هماهنگی آن با سایر سرویس‌های مایکروسافت است. اگر بازی موردنظر روی سرویس Xbox Cloud Gaming موجود باشد و کاربر اشتراک گیم‌پس داشته باشد، می‌تواند آن را به‌صورت استریم نیز تجربه کند. علاوه بر این، اگر بازی از قابلیت Xbox Play Anywhere پشتیبانی کند، نسخه‌ی دیجیتال شده روی رایانه‌های شخصی و کنسول‌های دستی نیز قابل اجرا خواهد بود. این یعنی مایکروسافت با این حرکت، دارد پلی‌فرم‌های مختلف را به هم متصل می‌کند و تجربه‌ای یکپارچه برای کاربرانش رقم می‌زند.

نکته‌ی قابل‌توجه دیگر این است که مایکروسافت از همان ابتدا، این قابلیت را برای باندل‌های کنسولی که شامل دیسک بازی می‌شوند نیز فعال کرده است. حتی بازی‌هایی که چند دیسک دارند، از تمامی امکانات از جمله دانلود محتواها به‌صورت آنلاین، بهره‌مند خواهند شد. این یعنی کاربران نیازی به نگرانی درباره‌ی بازی‌های چنددیسکی ندارند و فرآیند تبدیل، برای همه‌ی بازی‌ها یکسان و روان خواهد بود.

اگرچه این حرکت مایکروسافت در ظاهر، پاسخی به تصمیم سونی به‌نظر می‌رسد، اما در واقعیت، دو رویکرد کاملاً متفاوت را نشان می‌دهد. سونی با قاطعیت اعلام کرده که دوران دیسک‌های فیزیکی به پایان رسیده و کاربران باید خود را با دنیای کاملاً دیجیتال وفق دهند. اما مایکروسافت با قابلیت Disc2Digital، راه میانه‌ای پیشنهاد می‌دهد؛ کاربران می‌توانند همچنان دیسک‌های فیزیکی خود را داشته باشند، اما در عین حال از مزایای نسخه‌ی دیجیتال مانند اجرا بدون دیسک، استریم روی دستگاه‌های مختلف و دسترسی آسان‌تر به بازی در هرکجا که باشند، بهره‌مند شوند.

این قابلیت اگر به‌صورت گسترده در دسترس قرار گیرد، می‌تواند یک نقطه‌ی قوت رقابتی برای ایکس‌باکس محسوب شود؛ به‌ویژه برای آن دسته از بازیکنانی که هنوز به رسانه‌های فیزیکی علاقه دارند اما از محدودیت‌های آن نیز خسته شده‌اند. حالا باید دید این آزمایش‌ها به کجا ختم می‌شود و آیا مایکروسافت می‌تواند با این راهکار هوشمندانه، کاربران را به اکوسیستم خود جذب کند یا اینکه این قابلیت نیز مانند بسیاری از طرح‌های دیگر، در حد یک آزمایش باقی می‌ماند.